پیشگیری از گواتر

گواتر يکي از بيماري هاي شايع است که به ويژه در نوجوانان (سنين مدرسه) از شيوع بالايي برخوردار است. غده تيروييد در جلوي ناي و حنجره قرار دارد.

بزرگي خوش خيم غده تيروييد که سبب افزايش حجم آن مي شود و بزرگي آن در جلوي گلو و گردن پديدار مي شود، گواتر ناميده مي شود. اين بزرگي غده، درد ندارد.

هورمون تيروئيد در متابوليسم بدن نقش مهمي دارد، هيپوتيروئيديسم يا کم کاري تيروئيد حالتي است که در نتيجه کاهش ميزان ترشح اين هورمون در بدن بروز مي‌کند. واکنش غده تيروئيد در اين وضعيت بزرگ شدن اين غده و ايجاد حالت گواتر است. اين حالت به اين دليل بروز مي‌کند که اين غده سعي دارد با بزرگ شدن، اين کمبود هورمون را جبران کرده و هورمون بيشتري ترشح کند.

کمبود يد از عوامل کم کاري تيروئيد است که باعث کاهش توانايي جسمي و ذهني کودکان مي شود. علل گواتر: وراثت ، کمبود يد در برنامه غذايي، مصرف بيش از اندازه غذاهايي مانند شلغم ، کلم و گل کلم است.

گاهي هيچ علامت ظاهري در فردي که گواتر دارد مشاهده نمي شود و گاهي  این علائم ديده مي شوند:احساس فشار و توده اي در گلو،ورم گلو و بزرگ شدن تيروئيد،سرگيجه در صورت گرفتن دست‌ها در بالاي سر،احساس خفگي،سختي در بلع و تنگي نفس وهرگاه درد ناگهاني و سريع گواتر ايجاد شود، يعني اين که در گواتر خونريزي رخ داده است.

در صورتي که مشکوک به گواتر و يا بزرگي غده تيروئيد شديد، انجام معاينه باليني، آزمايشات هورموني، اسکن تيروئيد، سونوگرافي و يا بيوپسي توسط پزشک توصيه مي شود.وجود يک برجستگي در گلو مي‌تواند علامت گواتر باشد. البته اين برجستگي مي‌تواند علامت بيماري‌هاي خطرناک‌تري مانند سرطان گلو يا سرطان تيروئيدباشد.

از روش‌هاي آزمايش خون يا اشعه مخصوص ايکس نيز مي‌توان براي تشخيص اين حالت کمک گرفت.توصيه مهم اين که، طبيعي بودن تست هاي تيروئيد در آزمايش خون دليلي بر نداشتن گواتر نيست و در صورت لزوم گرفتن اسکن تيروئيد بسيار ضروري است.از غذاهاي حاوي يد بيشتر استفاده کنيد و از مصرف نمک يد دار غافل نشويد.

براي جذب هر چه بيشتر يد در بدن بهتر است نمک يددار ، حين طبخ و پس از جوش خوردن غذا به آن اضافه شود.اگر در مناطق کوهستاني و ارتفاعات زندگي مي کنيد، نياز بيشتري به يد خوراکي داريد.از مصرف زياد مواد غذايي گواترزا مثل شلغم و کلم بپرهيزيد.

وضعيت تيروئيد فرد مبتلا به گواتر بايد به طور منظم توسط پزشک متخصص غدد کنترل شود. هم‌چنين هر گونه علامت جديد از بازگشت بيماري پس از درمان يا تشديد آن بايد سريعا با پزشک متخصص در ميان گذاشته شود.